Het moet in een boek van de beroemde bioloog Desmond Morris geweest zijn dat een vriend me een paar jaar geleden twee schijnbaar identieke foto’s toonde van een mooie vrouw.
Hij vroeg me of ik een verschil kon zien tussen de twee opnames van hetzelfde model. Maar zelfs na lang zoeken vond ik geen enkel verschilpunt. Toch leek de ene vrouw opvallend mooier dan de andere. Uiteindelijk bleek het enige verschil tussen de twee foto’s de grootte van de pupillen van de vrouw te zijn: de dame met de grotere pupillen ‘oogde’ duidelijk mooier.
Grote ogen of ogen met grote pupillen worden al lang aanzien als een teken van schoonheid. Ze zijn ook een teken van jeugd, want kinderen hebben grotere pupillen. Bij oudere mensen worden de huid en de spieren van de oogleden minder elastisch en mede daardoor kan de ooglidspleet kleiner worden.

Pupillen
Nefertete liet meer dan 3300 jaar geleden haar wenkbrauwen reeds epileren en in Venetië gebruikten vrouwen in de Renaissance reeds het sap van de bessen van de Wolfskers als oogdruppels om de pupillen groter te maken. De actieve stof werd ‘Belladonna’, Italiaans voor ‘mooie vrouw’,genoemd.

Als oogartsen gebruiken we het nog steeds onder de naam Atropine. Bij patiënten met een grote pupil kan de oogarts immers een pak makkelijker de binnenkant van het oog onderzoeken. Dat door het indruppelen het zicht tijdelijk vermindert kan vervelend zijn voor de patiënt maar in de Renaissance namen de dames er dat blijkbaar graag bij…”Pour être belle il faut souffrir”, zegt men in het Frans…
Bovendien bevatten deze bessen ook nog Scopolamine, beter bekend onder de naam ‘waarheidsserum’ waardoor de mensen vrijuit gaan praten…. Het zullen leuke feestjes geweest zijn daar in Venetië…
Van elke oogdruppel wordt slechts een fractie opgenomen door het oog zelf. De rest wordt via het traankanaal afgevoerd naar de neus. Eén keer diep snuiven kan dan het begin zijn van een spetterende party !

Blefaroplastie
Maar laat ons niet te ver afdwalen van het onderwerp: het punt is dat kleine, goed gekozen veranderingen het verschil kunnen maken tussen mooi en minder mooi; het verhaal uit Venetië illustreert ook het belang van mooie ogen in het schoonheidsideaal.

Meehelpen om de ogen zo mooi mogelijk te maken was voor mezelf na mijn opleiding algemene geneeskunde de voornaamste stimulans om verder te specialiseren in de oogheelkunde. Alleen, ooglidcorrecties werden destijds quasi uitsluitend uitgevoerd om medische redenen. Een cosmetische ooglidcorrectie of blefaroplastie was ‘not done’ en pas na mijn officiële opleiding kon ik starten met het bijeensprokkelen van de nodige kennis en vaardigheden in binnen- maar vooral in het buitenland…
Ondertussen is de blefaroplastie één van de meest uitgevoerde plastische operaties geworden en zelfs de meest frequente ingreep die plastische chirurgen overwegen om eventueel ook bij zichzelf te laten uitvoeren!
Maar er zijn zoveel mogelijke esthetische correcties dat we door het bos de bomen haast niet meer kunnen zien.

Anti-aging
Via de Schoonheidsschool willen we met aangepaste cursussen de studenten wegwijs maken in de boeiende wereld van de medische esthetiek en de anti-aging.
Advies geven om de mensen nog mooier te maken wordt een belangrijke taak van de esthetisch deskundige.

Samenwerking
Ikzelf ondervond al snel na het behalen van mijn erkenning als oogarts/oogchirurg dat een nauwe samenwerking met collega’s tot veel betere resultaten kan leiden. Zo roep ik soms de hulp in van, bijvoorbeeld een neus- keel- en oorarts: die kan me assisteren bij chirurgie van de traanwegen. Zoals je hierboven reeds  hebt kunnen lezen mondt het traankanaal ‘ergens’ uit in de neus waar ik hoegenaamd mijn weg niet vind. Samenwerking resulteert in kortere operatietijden en mooiere resultaten met een nog snellere recuperatie na de ingreep.
De visagiste adviseert bij de keuze van make-up om bepaalde aspecten te accentueren en onvolmaaktheden te camoufleren. Ook de hulp van een esthetisch arts is welgekomen. Aanvullend of soms zelfs in de plaats van een heelkundige correctie kan met het inspuiten van fillers of het gebruik van botuline toxine dankzij deze collega een extra touch worden gegeven. Er is verder de permanente make-up, de peeling om de huid van oogleden of aangezicht strakker te maken.

Estethisch deskundige
Op elk congres en elke beurs worden weer nieuwe of verbeterde technieken voorgesteld maar je kan niet in alle technieken een expert zijn. Het advies van een esthetisch deskundige is voor de patiënt of cliënt dan mooi meegenomen, niet alleen om te vernemen welke de mogelijke esthetische correcties zijn, maar ook om te weten tot wie ze zich kunnen wenden voor elke specifieke behandeling!
Bovendien hebben vele patiënten meerdere lichaamszones op hun esthetisch verlanglijstje staan. Mits goed teamwork kunnen we de patiënt in zijn geheel benaderen zonder dat die zich naar te veel verschillende kabinetten of centra moet verplaatsen en de hele behandeling een lappendeken wordt…

cosmetische bagage
In mijn beginjaren als oogarts moest ik van mijn patiënten vernemen wat de nieuwe behandelingen waren en ook nu krijg ik vele telefoontjes van kersverse collega’s met de vraag ‘of ze eens mogen komen kijken’ omdat ze op de universiteit te weinig cosmetische bagage meekregen…
En regelmatig vind ik in mijn mailbox foto’s van patiënten die mij worden gestuurd door collega’s artsen of schoonheidsspecialistes met daarbij de vraag: is dit iets voor jou of naar wie verwijs ik deze patiënt het best?

Vlek
Een typisch verhaal is dit van de patiënte, een lieve oma, wiens kleindochter niet meer bij oma op de schoot wilde. Die had immers een bruine vlek op één van haar oogleden. Was oma misschien een heks geworden?
De dame ging naar de huidarts maar die vond het vlekje te dicht tegen het oog aan zitten en verwees haar naar de oogarts.
De oogarts feliciteerde de patiënte met haar uitstekende zicht ondanks haar leeftijd en stuurde haar terug naar huis. De dame gebruikte bovendien bloedverdunners na een eerder doorgemaakte beroerte en de collega arts vond het onverantwoord om voor ‘zo’n banaal vlekje’ de medicatie te onderbreken met het gevaar op een nieuwe beroerte…tot ik haar op mijn raadpleging zag en de dag zelf nog het letseltje kon afschaven met hoogfrequente radiogolven zonder één dag de bloedverdunners te moeten stoppen…De oma werd één van mijn trouwste fans…

Nog bij mijn geboorte, zo’n 53 lentes geleden, was er in het ziekenhuis slechts één chirurg die bovendien ook nog de verloskundige was…! Tegenwoordig hebben we bijna voor elk orgaan een aparte chirurg.

Team
Ook in de medische esthetiek staan we met een heel team klaar om onze patiënten op een verantwoorde wijze en in alle comfort te begeleiden.
In zo’n team zijn we met vele spelers zoals bijvoorbeeld chirurgen, esthetische artsen, huidartsen, schoonheidsspecialistes, pearcers, kapsters en tattooeerders,….
En, Vondel zei het al: “Elk speelt zijn rol en krijgt zijn deel.”
Alleen heeft een goed team een spelverdeler nodig om te scoren. Dat kan de rol zijn van de esthetisch deskundige.
De drempel naar de arts meestal veel hoger dan naar zo’n deskundige. Bij deze laatste ligt dan ook een belangrijke taak en verantwoordelijkheid! Niet alleen moet hij of zij op de hoogte zijn van de mogelijke behandelingen en hun alternatieven; er mag ook geen foutief verwachtingspatroon worden gecreëerd.
Het idee om de patiënt als team te benaderen, liefst zo veel mogelijk op één centrale locatie, is bovendien het streefdoel.

Verder ontwikkelen
Het samen exploreren van de medische esthetiek is een bijzonder boeiende reis  waarin de schoonheidsschool een voortrekkersrol kan spelen zodat alle reisgezellen mekaar gaandeweg beter kunnen leren kennen.
Want al weten de meeste actoren in de schoonheidsverzorging wel van mekaars bestaan af, we hebben meestal nog nooit bij elkaar binnengekeken.

Het hele verhaal heeft bovendien een niet onbelangrijk wettelijk kantje! Er is nood aan extra wetgevend werk om de esthetische geneeskunde de kans te geven zich verder te ontwikkelen en de samenwerking met paramedici te optimaliseren in het belang van, in de eerste plaats, de patiënten.
Het ideaal is een vlotte samenwerking tussen alle partners in de medische esthetiek waar ieder zijn steentje bijdraagt om de medemens die er behoefte aan heeft, op een verantwoorde manier nóg mooier maken.

Je kan de opleiding Esthetisch deskundige volgen aan de Schoonheidsschool of in thuisstudie.

Dr. Peter Raus
oculoplastische chirurgie

Gerelateerde berichten :